Voor een democratisch realistisch beleid voor
Duurzaamheid, Energie, Milieu en Klimaatbeleid

Nieuws

Op deze pagina zal de stichting u informeren over actuele zaken.

12-11-2024

Shell wint zaak in hoger beroep

geen extra verplichting voor CO2-afbouw


De originele foto die hier was geplaatst is vanwege copyright verwijderd, en vervangen door een door AI-gegenereerd plaatje.
Deze rechtzaak was de trigger voor de oprichting van de stichting Democraten voor Duurzaamheid

Shell hoeft zich niet extra in te spannen om de uitstoot van schadelijke stoffen te verminderen. Het gerechtshof in Den Haag veegt in een hoger beroep een eerdere uitspraak van de rechtbank van tafel.

Milieudefensie had in 2021 via de rechter afgedwongen dat Shell de uitstoot van CO2 versneld moest terugdringen. Die uitspraak was internationaal geruchtmakend en er was dan ook veel aandacht voor het hoger beroep.

In de uitspraak van het hof leek het balletje in eerste instantie diezelfde kant op te rollen. De rechter herhaalde dat bescherming tegen klimaatverandering een mensenrecht is.

"Juist producten van ondernemingen als Shell hebben een klimaatprobleem teweeggebracht", stelde het hof. Shell heeft een eigen verplichting om meer te doen tegen klimaatverandering dan wettelijk is vastgelegd.

Zinloos
Maar om Shell meer te laten doen dan andere energieproducenten heeft volgens het hof geen enkele zin. Shell te verplichten te stoppen met het doorverkopen van olie en gas van andere bedrijven is volgens het hof zinloos: concurrenten zouden het werk van Shell dan gewoon overnemen.

Bij Milieudefensie kwam de uitspraak hard aan. De actiegroep verbaasde in mei 2021 vriend en vijand door Shell met succes voor de rechter te slepen over de uitstoot van CO2. De rechter vond toen dat de oliegigant te weinig eigen verantwoordelijkheid nam door te wijzen naar de wettelijke regels.

Klimaatverandering brengt mensenrechten zoals het recht op leven en een ongestoord gezinsleven in gevaar, zo redeneerde de rechtbank. En daarmee kunnen individuele bedrijven ook privaatrechtelijk verantwoordelijk worden gehouden.

Het gerechtshof onderschrijft dat. Over de opdracht om de eigen uitstoot eind 2030 te hebben verminderd met 45 procent ten opzichte van het niveau van 2019, oordeelde het hof dat Shell hier al mee bezig is: "Shell doet al wat Milieudefensie van haar vordert."

Over de belangrijkste opdracht, namelijk om er ook voor te zorgen dat toeleveranciers en klanten ook minder uitstoten, oordeelde het hof anders dan de rechtbank. Volgens het hof is de praktijk namelijk veel complexer. Een bedrijf dat bijvoorbeeld energie op kolen opwekt kan via Shell overstappen op gas. Dat stoot ook CO2 uit, erkende het hof, maar aanzienlijk minder dan kolen.

Ook de opdracht voor Shell om te stoppen met het doorverkopen van olie en gas van andere producenten heeft volgens het hof weinig zin. "Het is dan niet aannemelijk dat de fossiele brandstoffen de eindgebruiker niet bereiken. Het is mogelijk dat de olie en gas via andere tussenhandelaren worden verkocht."

Bij Milieudefensie kwamen de tranen los na de uitspraak. Ook omdat de organisatie met de rechterlijke zege op zak meer bedrijven wilde dwingen tot aanpassen van beleid. Zo heeft Milieudefensie zijn pijlen na Shell gericht op ING. Als de bank de uitstoot niet vermindert en vervuilende klanten vasthoudt, wil Milieudefensie ook ING via de rechter hiertoe dwingen. Op de eigen website noemt Milieudefensie ook ABN Amro, Ahold Delhaize, KLM en Unilever als grote vervuilers.

Reactie van Milieudefensie:
DEZE UITSPRAAK IS EEN TEGENSLAG, MAAR ER IS HOOP

Vandaag heeft de rechter geoordeeld dat Shell zijn CO2-uitstoot zou moeten verminderen, maar helaas wordt onze eis van 45% reductie losgelaten. Deze uitspraak is een tegenslag. Voor jou, voor mij, voor de hele klimaatbeweging en miljoenen mensen wereldwijd die zich zorgen maken om het klimaat.

De uitspraak raakt me (Donald Pols, de hoofd-klimaatdrammer van Milieudefensie) diep. Maar wie ons een beetje kent, weet dat we niet opgeven. Juist nu gaan we door. Het is een marathon en geen sprint, en de race is pas net begonnen.

Dus.... We zijn er nog niet van af, van de ondemocratische acties van Milieudefensie en anderen, voor wie milieu belangrijker is dan bestaanszekerheid.....

11-6-2024

Klimaatbeweging is verworden tot verlossingsideologie - Gesprek met Wouter van Dieren

Heel raak interview met Wouter van Dieren, die de mogelijkheden en onmogelijkheden van de energietransitie en het "klimaatgeloof" op een deskundige en evenwichtige manier bericht.

Wouter van Dieren (1941) was al vroeg betrokken bij de Club van Rome en in 1971 was hij medeoprichter en daarna voorzitter van Milieudefensie.

7-3-2024

Eerste tekenen dat een energietransitie zonder regie tot problemen leidt.

We hadden het al voorspeld, de energietransitie is een zeer complex vraagstuk. "Kappen met fossiel" zonder regie, eindeloos subsidie geven voor particulieren (warmtepompen, elektrische auto's) en bedrijven (diverse processen in de bedrijfsvoering) leidt tot problemen wanneer het tempo waarin overgeschakeld wordt naar elektrisch (en let op, overschakelen naar elektrisch betekent nog lang niet dat je van fossiel af bent! Dat geldt ook voor jou met je Tesla!) niet wordt afgestemd op de mogelijkheden.

Die regie is er niet geweest, en is er ook nu nog niet. Met als gevolg dat netbeheerder Stedin in sommige plaatsen oproept om de elektrische auto niet op te laden tussen 4 uur 's middags en 9 uur 's avonds. Een overbelaste tijd op het stroomnet; mensen komen thuis van hun werk, de warmtepomp gaat aan, de lampen en televisie, en er wordt niet meer op gas maar op inductie gekookt. Probleem is niet dat er te weinig elektriciteit is, het probleem ligt hem in de laatste kilometer(s) van onderstation tot het huis; die capaciteit is onvoldoende, zie ook de website van Stedin.

Gevolg van onvoldoende transportcapaciteit van elektrische energie is direct merkbaar in onze economie; bedrijven die willen uitbreiden of op een nieuwe locatie zich willen vestigen kunnen geen aansluiting krijgen op vele locaties in Nederland. De groei van de economie stokt hierdoor, met ook gevolgen voor de werkgelegenheid. Wat heeft onze (demissionair) minister van Energie eigenlijk gedaan de afgelopen jaren?

Een andere maatregel, nu geen subsidie maar het verbieden van diesel-vrachtwagens in meerdere steden, leidt nu al tot idiote toestanden, die in de praktijk vaak meer vervuiling opleveren dan in de "normale" situatie. 'Utrechtse binnenstad wordt nog drukker met uitstootvrij vervoer' (RTV Utrecht). Ook hier is een gebrek aan inzicht en regie de achterliggende oorzaak. Het relatieve succes van elektrische personenauto's laat mensen denken dat overschakelen naar elektrisch vrij makkelijk moet zijn, maar dat blijkt in de praktijk niet zo. Vrachtwagens verbruiken meer energie per kilometer, en hebben daarom veel grotere en zwaardere accu's nodig. Wim Pot, directeur van Pot verhuizingen/logistiek verwoordt het als volgt: "Die kleinere elektrische busjes zijn veel zwaarder dan dieselbusjes en je kunt er minder in vervoeren. Je gaat dus veel meer vervoersbewegingen krijgen en daarmee gooi je het kind met het badwater weg."

Voor de energietransitie in Nederland zijn aanzienlijke uitbreidingen van het elektriciteitsnet nodig. Volgens de Integrale Infrastructuurverkenning 2030-2050 van Netbeheer Nederland zijn er tussen nu en 2050 8.191 tot 12.922 nieuwe stroomstations nodig om aan de energiebehoeften te voldoen. Deze stations omvatten het vergroten van bestaande capaciteit, het plaatsen van extra transformatoren en het bouwen van nieuwe stations in het elektriciteitsnet.

Daarnaast moeten er voor elke uitbreiding van een station en elk nieuw station nieuwe kabels worden gelegd om het station en de klanten te voeden. Hier zijn de benodigde kilometers kabels per scenario:

  • Laagspanningskabels: 78.200 km
  • Middenspanningskabels: 82.900 km

Het uitbreiden van middenspanningsstations brengt uitdagingen met zich mee, omdat deze vaak in of dicht bij de bebouwde omgeving staan, waar ruimte schaars is. Ongeveer 30% van de Nederlandse wegen moet worden opengebroken om deze uitbreidingen te realiseren. Dit is een noodzakelijke stap om te zorgen voor voldoende stroom voor zowel de huidige als toekomstige vraag naar elektriciteit.

Dan vraag ik mij af of de klimaatimpact van al deze maatregelen wel wordt doorzien, en wordt meegenomen in de scenario's. Mensen die een elektrische auto kopen zullen zich veelal niet bewust zijn van wat er allemaal nog meer nodig is...

Zie voor meer achtergrond een eerder door de Democraten voor Duurzaamheid gepubliceerd onderzoek: DvD - onhaalbaarheid van elektrisch rijden en wonen - April 2023.

8-11-2023

Persbericht van De Stichting over de energietransitie in de verkiezingsprogramma's.

De stichting heeft de programma's voor de 2e Kamerverkiezingen op 22-11-2023 beoordeeld op het terrein van de energietransitie
Direct naar het persbericht.

De stichting is ervan overtuigd dat veel politieke partijen een forse klimaatdoelstelling in hun partijprogramma opnemen, om zo snel mogelijk over te stappen van een economie die gebaseerd is op fossiele energie naar duurzame energie. Hoe lovenswaardig dit in principe ook is, er zijn grenzen aan wat technisch en economisch mogelijk is. Wij hebben de verkiezingsprogramma's van de belangrijkste partijen beoordeeld op haalbaarheid van de plannen voor de energietransitie. De resultaten van die analyse worden middels dit schrijven gecommuniceerd met de partijen zelf, met de media en pers en uiteindelijk met de kiezers.

Voor ons is het volgende essentieel:

  1. Leefbaar blijven van de samenleving zonder creatie van energietekorten en/of armoede;
  2. Realiteitsgehalte van de voorgenomen plannen.

Werkwijze
We beginnen met een aantal uitgangspunten, op basis van onder andere eerdere publicaties van de stichting (zie deze website).
Per partij maken we een analyse waarbij we de punten in de verkiezingsprogramma's vergelijken met deze uitgangspunten.
Op basis daarvan komen we tot een score per partij op de volgende aspecten:

  1. Technische haalbaarheid
  2. Economische kosten
  3. Bijdrage aan de energiearmoede.

In het persbericht worden gedetailleerde resultaten per partij gegeven, met samenvattingen (kort en langer) van hun standpunten en een toelichting op ons oordeel.

Resultaten
Grofweg zijn er een 4-tal categorieën waarin de verschillende partijen vallen, met natuurlijk een aantal die enigszins tussen categorieën in vallen.

De Ultieme dromers: Bij1, D66, GL/PvdA, PvdD.
Deze partijen willen niet alleen de klimaatdoelen van Parijs halen, maar willen de doelen zelfs aanscherpen. Zij gaan volledig voorbij aan het feit dat dat niet alleen heel veel geld kost, maar technisch gezien gewoon onmogelijk is, zeker omdat kernenergie niet als oplossing wordt gezien. De gevolgen zullen enorm zijn, met name in de winter zullen enorme energietekorten ontstaan, met grote kans op stroomuitval.

De Dromers: CU, Denk, NSC, SP, Volt, VVD.
Gaan ervan uit dat de klimaatdoelen van Parijs haalbaar zijn en zijn bereid daar zeer grote offers voor te doen. Offers die vooral van de gewone man en vrouw zullen komen.

De Realisten: BBB, BVNL, CDA, SGP, 50Plus.
Ook deze willen in principe de klimaatdoelen van Parijs halen, maar gaan uit van een evenwichtig beleid. Klimaatmaatregelen en snelheid van energietransitie moeten in evenwicht zijn met wat de kosten zijn voor de maatschappij en de technische mogelijkheden.

De Aanpassers: FvD, JA21, PVV.
Deze partijen vergelijken de opbrengst van het klimaatbeleid (0,0004 graad minder opwarming) met de kosten en besluiten om alleen te investeren in klimaatadaptatie.

Spreekt voor zich dat de Stichting aanbeveelt om niet op de Dromers of Ultieme Dromers te stemmen: Hun plannen zullen een gigantisch economisch offer betekenen voor alle Nederlanders. Daar tegenover staat slechts een (in het beste geval) zeer bescheiden vermindering van de temperatuurstijging. Mogelijk dat we over 10 of 20 jaar gaan horen dat het helemaal niets heeft opgeleverd....

Of u dan wilt stemmen op de Realisten of Aanpassers is natuurlijk aan u!

Wij zullen dit persbericht ook communiceren met de partijen zelf en met de media en pers.

Volledig persbericht over de energietransitie in de verkiezingsprogramma's.

28-10-2023 / 10-9-2023

Stichting Democraten voor Duurzaamheid gaat de verkiezingen volgen!

De stichting zal de verkiezingsprogramma's van de politieke partijen voor de 2e kamerverkiezingen van 22 november beoordelen daar waar het gaat om hun plannen omtrent de energietransitie.

De stichting is ervan overtuigd dat veel politieke partijen forse doelstelling in hun partijprogramma opnemen, om zo snel mogelijk over te stappen van een economie die gebaseerd is op fossiele energie naar duurzame energie. Hoe lovenswaardig dit in principe ook is, er zijn grenzen aan wat technisch en economisch mogelijk is. Wij zullen alle programma's beoordelen op haalbaarheid van de plannen voor de energietransitie, en dit ook communiceren met de partijen zelf en met de media en pers.

Voordat we hiermee klaar zijn kunt u hieronder alvast alle verkiezingsprogramma's vinden: